رکورد DMARC چیست و چه کاربردی دارد؟ راهنمای کامل DMARC

امنیت ایمیل فقط به انتخاب یک سرویس مناسب برای ارسال و دریافت پیام محدود نمی‌شود. وقتی ایمیلی با نام یک دامنه ارسال می‌شود، سرور دریافت‌کننده باید بتواند تشخیص دهد که آیا پیام واقعا از طرف صاحب دامنه ارسال شده است یا یک فرد یا سرویس غیرمجاز تلاش کرده هویت آن دامنه را جعل کند.

استاندارد DMARC یکی از مهم‌ترین راهکارها برای مدیریت این موضوع است. DMARC با استفاده از اطلاعات حاصل از SPF و DKIM، به صاحب دامنه اجازه می‌دهد سیاست مشخصی برای ایمیل‌های نامعتبر تعیین کند و گزارش‌هایی درباره وضعیت احراز هویت ایمیل‌های ارسالی دریافت کند.

در این مقاله بررسی می‌کنیم DMARC چیست، رکورد DMARC چگونه کار می‌کند، چه تفاوتی با SPF و DKIM دارد و چگونه می‌توان آن را برای یک دامنه تنظیم کرد.

DMARC چیست؟

 DMARCمخفف Domain-based Message Authentication, Reporting and Conformance است و یک استاندارد برای احراز هویت و سیاست‌گذاری ایمیل محسوب می‌شود.

DMARC به صاحب دامنه اجازه می‌دهد به سرورهای دریافت‌کننده اعلام کند با ایمیل‌هایی که ادعا می‌کنند از طرف دامنه او ارسال شده‌اند، اما نتوانسته‌اند الزامات احراز هویت را رعایت کنند، چگونه برخورد شود.

برای مثال، می‌توان سیاستی تعیین کرد که ایمیل‌های نامعتبر فقط گزارش شوند، به پوشه Spam منتقل شوند یا به طور کامل رد شوند.

DMARC برای بررسی اعتبار ایمیل از نتایج SPF و DKIM استفاده می‌کند و علاوه بر آن، موضوع هم‌راستایی دامنه را نیز بررسی می‌کند. به همین دلیل، DMARC را می‌توان یک لایه سیاست‌گذاری روی مکانیزم‌های احراز هویت ایمیل دانست.

رکورد DMARC چیست؟

اطلاعات مربوط به DMARC در قالب یک رکورد TXT در DNS دامنه قرار می‌گیرد. این رکورد به سرورهای دریافت‌کننده اعلام می‌کند که سیاست DMARC دامنه چیست و در صورت مشاهده ایمیل نامعتبر، چه اقدامی باید انجام دهند.

رکورد DMARC در یک زیردامنه مشخص با نام _dmarc قرار می‌گیرد. برای مثال، اگر دامنه شما example.com باشد، رکورد DMARC در این آدرس قرار خواهد گرفت:

_dmarc.example.com

یک نمونه ساده از رکورد DMARC می‌تواند به شکل زیر باشد:

v=DMARC1; p=none

در این رکورد، v=DMARC1 نسخه استاندارد DMARC را مشخص می‌کند و p=none به سرور دریافت‌کننده می‌گوید در صورت مشاهده ایمیلی که شرایط DMARC را رعایت نکرده است، فعلا اقدامی برای مسدود کردن یا قرنطینه آن انجام ندهد.

DMARC چگونه کار می‌کند؟

زمانی که یک ایمیل ارسال می‌شود، سرور دریافت‌کننده می‌تواند SPF و DKIM آن را بررسی کند. سپس DMARC مشخص می‌کند که آیا نتایج این بررسی‌ها با دامنه‌ای که در بخش قابل مشاهده فرستنده ایمیل قرار دارد، هم‌راستا هستند یا خیر.

برای مثال، ممکن است یک ایمیل از سروری ارسال شود که در SPF دامنه مجاز است و بنابراین SPF با موفقیت انجام شود. اما برای اینکه پیام شرایط DMARC را نیز داشته باشد، دامنه تاییدشده توسط SPF باید با دامنه مورد استفاده در آدرس فرستنده ایمیل هم‌راستا باشد.

همین موضوع درباره DKIM نیز وجود دارد. صرف موفق بودن امضای DKIM برای DMARC کافی نیست؛ دامنه مورد استفاده برای امضای DKIM نیز باید با دامنه فرستنده هم‌راستا باشد.

اگر الزامات DMARC برقرار باشد، پیام از نظر DMARC معتبر شناخته می‌شود. در غیر این صورت، سیاست تعیین‌شده در رکورد DMARC مشخص می‌کند سرور دریافت‌کننده با پیام چه برخوردی داشته باشد.

منظور از Alignment در DMARC چیست؟

یکی از مفاهیم مهم در DMARC، مفهوم Alignment یا هم‌راستایی دامنه‌ها است.

فرض کنید آدرس فرستنده ایمیل user@example.com باشد. DMARC بررسی می‌کند که دامنه مورد استفاده در SPF یا DKIM با دامنه example.com هم‌راستا باشد.

برای DMARC، موفقیت SPF یا DKIM به تنهایی کافی نیست. حداقل یکی از این دو روش باید هم احراز هویت موفقی داشته باشد و هم از نظر دامنه با هویت فرستنده هم‌راستا باشد.

این ویژگی باعث می‌شود استفاده از SPF و DKIM در کنار DMARC بتواند محافظت بهتری در برابر جعل دامنه ایجاد کند.

بخش‌های مختلف رکورد DMARC

رکورد DMARC از چند پارامتر تشکیل می‌شود که هرکدام بخشی از سیاست دامنه را مشخص می‌کنند.

یک نمونه کامل‌تر می‌تواند به شکل زیر باشد:

v=DMARC1; p=quarantine; rua=mailto:dmarc@example.com

پارامتر v

پارامتر v نسخه DMARC را مشخص می‌کند و مقدار آن برای رکوردهای استاندارد DMARC برابر با DMARC1 است.

v=DMARC1

این بخش باید در رکورد DMARC وجود داشته باشد.

پارامتر p

پارامتر p مهم‌ترین بخش رکورد DMARC است و سیاست دامنه را برای ایمیل‌هایی که DMARC را با موفقیت پشت سر نمی‌گذارند مشخص می‌کند.

سه مقدار اصلی برای این پارامتر وجود دارد:

none برای نظارت و جمع‌آوری گزارش‌ها استفاده می‌شود و سرور دریافت‌کننده را ملزم به قرنطینه یا رد پیام نمی‌کند.

quarantine از سرور دریافت‌کننده می‌خواهد پیام نامعتبر را در وضعیت قرنطینه قرار دهد. در بسیاری از سرویس‌ها این پیام می‌تواند وارد پوشه Spam شود.

reject سخت‌گیرانه‌ترین سیاست است و از سرور دریافت‌کننده می‌خواهد ایمیل‌هایی را که شرایط DMARC را ندارند، رد کند.

برای مثال:

v=DMARC1; p=reject

پارامتر rua

پارامتر rua برای مشخص کردن آدرس دریافت گزارش‌های تجمیعی DMARC استفاده می‌شود.

برای مثال:

v=DMARC1; p=none; rua=mailto:dmarc@example.com

با استفاده از این پارامتر، گزارش‌های مربوط به وضعیت احراز هویت ایمیل‌ها می‌توانند به آدرس مشخص‌شده ارسال شوند.

این گزارش‌ها برای شناسایی سرویس‌هایی که از طرف دامنه ایمیل ارسال می‌کنند و همچنین پیدا کردن منابع غیرمجاز ارسال ایمیل کاربرد دارند.

تفاوت سیاست‌های none، quarantine و reject

این سه سیاست معمولا بخشی از مسیر پیاده‌سازی DMARC هستند.

با none، صاحب دامنه بیشتر روی مشاهده و تحلیل وضعیت ایمیل‌ها تمرکز می‌کند. این گزینه برای شروع کار و بررسی تاثیر DMARC مناسب است، زیرا پیام‌ها صرفا به دلیل سیاست DMARC مسدود نمی‌شوند.

با quarantine، ایمیل‌هایی که DMARC را رعایت نمی‌کنند باید در وضعیت قرنطینه قرار بگیرند. در عمل، این پیام‌ها معمولا به Spam منتقل می‌شوند، هرچند نحوه برخورد نهایی به سرویس دریافت‌کننده بستگی دارد.

با reject، سیاست سخت‌گیرانه‌تری اعمال می‌شود و سرور دریافت‌کننده باید پیام نامعتبر را رد کند.

به همین دلیل، معمولا بهتر است پیش از استفاده از reject، تمام سرویس‌های مجاز ارسال ایمیل شناسایی و تنظیمات SPF و DKIM آن‌ها بررسی شوند.

DMARC چه تفاوتی با SPF و DKIM دارد؟

SPF، DKIM و DMARC مکمل یکدیگر هستند و هرکدام نقش متفاوتی دارند.

SPF مشخص می‌کند چه سرورها و آدرس‌های IP اجازه دارند از طرف یک دامنه ایمیل ارسال کنند.

DKIM با استفاده از امضای دیجیتال، امکان بررسی اعتبار پیام و تغییر نکردن بخش‌های امضاشده آن را فراهم می‌کند.

DMARC از نتایج SPF و DKIM استفاده می‌کند و علاوه بر بررسی هم‌راستایی دامنه، سیاست برخورد با ایمیل‌های نامعتبر را نیز مشخص می‌کند.

بنابراین، DMARC جایگزین SPF یا DKIM نیست. برای استفاده موثر از DMARC، بهتر است هر دو مکانیزم نیز به درستی پیکربندی شده باشند.

چرا DMARC اهمیت دارد؟

یکی از مهم‌ترین دلایل استفاده از DMARC، مقابله با جعل دامنه در ایمیل است. مهاجمان می‌توانند تلاش کنند ایمیل‌هایی را با استفاده از نام یک شرکت، سازمان یا برند معتبر ارسال کنند و از این روش برای فیشینگ یا کلاهبرداری استفاده کنند.

DMARC به صاحب دامنه اجازه می‌دهد سیاست مشخصی برای این پیام‌ها تعریف کند. در صورت استفاده از سیاست‌های سخت‌گیرانه، ایمیل‌هایی که نتوانند الزامات احراز هویت دامنه را برآورده کنند، می‌توانند توسط سرورهای دریافت‌کننده قرنطینه یا رد شوند.

از طرف دیگر، گزارش‌های DMARC دید بهتری درباره منابع ارسال ایمیل از طرف یک دامنه ایجاد می‌کنند. این اطلاعات می‌تواند برای شناسایی سرویس‌های ناشناخته یا تنظیمات اشتباه نیز مفید باشد.

چگونه یک رکورد DMARC ایجاد کنیم؟

برای ایجاد DMARC ابتدا باید مطمئن شوید SPF و DKIM سرویس‌های ارسال ایمیل دامنه به درستی تنظیم شده‌اند. سپس باید یک رکورد TXT جدید در DNS ایجاد کنید.

نام رکورد باید به شکل زیر باشد:

_dmarc.example.com

برای شروع می‌توان از یک سیاست نظارتی ساده استفاده کرد:

v=DMARC1; p=none

در صورت نیاز به دریافت گزارش‌های تجمیعی، می‌توان آدرس گزارش را نیز مشخص کرد:

v=DMARC1; p=none; rua=mailto:dmarc@example.com

پس از بررسی گزارش‌ها و اطمینان از اینکه تمام سرویس‌های مجاز ارسال ایمیل به درستی تنظیم شده‌اند، می‌توان سیاست را به quarantine و در نهایت reject تغییر داد.

آیا DMARC از فیشینگ جلوگیری می‌کند؟

DMARC می‌تواند احتمال موفقیت برخی حملات فیشینگ مبتنی بر جعل دامنه را کاهش دهد، اما راهکاری برای جلوگیری از تمام انواع فیشینگ نیست.

برای مثال، مهاجم می‌تواند از یک دامنه مشابه دامنه اصلی استفاده کند یا کاربر را به یک وب‌سایت جعلی هدایت کند. DMARC در چنین شرایطی لزوما نمی‌تواند حمله را متوقف کند.

با این حال، فعال بودن صحیح SPF، DKIM و DMARC باعث می‌شود جعل مستقیم دامنه بسیار دشوارتر شود و سرویس‌های دریافت ایمیل ابزار بیشتری برای شناسایی پیام‌های مشکوک داشته باشند.

آیا استفاده از DMARC روی تحویل ایمیل تاثیر می‌گذارد؟

بله. سیاست DMARC می‌تواند روی نحوه برخورد سرورهای دریافت‌کننده با پیام‌های نامعتبر تاثیر بگذارد.

اگر سیاست none انتخاب شده باشد، DMARC بیشتر برای نظارت و جمع‌آوری اطلاعات استفاده می‌شود. اما با استفاده از quarantine یا reject، ایمیل‌هایی که شرایط تعیین‌شده را ندارند ممکن است به Spam منتقل یا به طور کامل رد شوند.

به همین دلیل، فعال کردن سیاست سخت‌گیرانه بدون بررسی قبلی می‌تواند باعث شود برخی ایمیل‌های معتبر نیز به دلیل پیکربندی نادرست SPF یا DKIM با مشکل مواجه شوند.

بهترین روش برای تنظیم DMARC چیست؟

تنظیم DMARC بهتر است به صورت مرحله‌ای انجام شود. ابتدا باید تمام سرویس‌هایی که از طرف دامنه ایمیل ارسال می‌کنند شناسایی شوند و SPF و DKIM آن‌ها به درستی تنظیم شود.

در مرحله بعد می‌توان DMARC را با سیاست none فعال کرد و گزارش‌های دریافتی را بررسی کرد. این گزارش‌ها کمک می‌کنند مشخص شود چه منابعی از طرف دامنه ایمیل ارسال می‌کنند و آیا ارسال‌کننده‌ای وجود دارد که هنوز در SPF یا DKIM به درستی تنظیم نشده باشد.

پس از اطمینان از صحت تنظیمات، می‌توان سیاست را به quarantine تغییر داد و در نهایت در صورت اطمینان کافی از صحت پیکربندی، از reject استفاده کرد.

این رویکرد احتمال اختلال در ایمیل‌های معتبر را کاهش می‌دهد و امکان پیاده‌سازی تدریجی سیاست امنیتی دامنه را فراهم می‌کند.

جمع‌بندی

DMARC یکی از استانداردهای مهم امنیت ایمیل است که به صاحب دامنه اجازه می‌دهد نحوه برخورد با پیام‌هایی را که نمی‌توانند هویت دامنه را به درستی تایید کنند، مشخص کند. این استاندارد از نتایج SPF و DKIM استفاده می‌کند و با بررسی هم‌راستایی دامنه‌ها، لایه‌ای تکمیلی برای احراز هویت ایمیل ایجاد می‌کند.

رکورد DMARC در DNS و با نام _dmarc ایجاد می‌شود و مهم‌ترین سیاست‌های آن شامل none، quarantine و reject هستند. برای جلوگیری از اختلال در ایمیل‌های معتبر، بهتر است ابتدا SPF و DKIM به درستی تنظیم شوند، سپس DMARC در حالت نظارتی فعال شود و بعد از بررسی گزارش‌ها، سیاست‌های سخت‌گیرانه‌تر مورد استفاده قرار گیرند.