راهکارهای فنی بهبود دسترسی کاربران داخلی ویژه سیستم‌ادمین‌ها

با توجه به محدودیت‌ها و اختلال‌های اخیر اینترنت بین‌الملل در ایران، اطمینان از در دسترس بودن وب‌سایت‌ها برای کاربران داخل کشور به یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های مدیران فنی و صاحبان کسب‌وکارهای آنلاین تبدیل شده است. در چنین شرایطی، عدم توجه به معماری صحیح سرور، DNS و مسیرهای ارتباطی می‌تواند باعث قطع یا اختلال جدی در سرویس‌دهی شود.

در این مقاله، مجموعه‌ای از راهکارهای فنی و عملی ارائه می‌شود که به مدیران سرور و وب‌سایت کمک می‌کند دسترسی کاربران ایرانی به وب‌سایت یا سرویس‌های آنلاین خود را تا حد ممکن پایدار و قابل اطمینان کنند.

۱. اطمینان از معماری صحیح سرور‌ها با توجه به شرایط اینترنت در ایران :

در شرایط محدودیت‌های اینترنتی اولین قدم بررسی کامل معماری سرور خدمات شماست. این مورد شامل ارزیابی توزیع بار بین سرورها، شبکه داخلی و خارجی، سیستم‌های کشینگ می‌شود.

چگونه مطمئن شویم سرور وب‌سایت در ایران قرار دارد؟

برای بررسی موقعیت جغرافیایی سرور، روش‌های زیر پیشنهاد می‌شود:

روش اول: بررسی IP سرور

1. دامنه وب‌سایت خود را Ping کنید یا IP آن را از طریق ابزارهایی مانند nslookup یا dig به دست آورید.

2. IP به‌دست‌آمده را در سرویس‌های بررسی موقعیت IP (IP Location) بررسی کنید.

3. اگر دیتاسنتر یا کشور نمایش داده‌شده ایران باشد، سرور داخل کشور قرار دارد.

روش دوم: بررسی اطلاعات دیتاسنتر در پنل هاست یا سرور

• در پنل کاربری شرکت میزبان (شرکت هاستینگ)، معمولاً موقعیت دیتاسنتر ذکر شده است.
• نام دیتاسنترهای داخلی (مانند فنحاب، شاتل، افرانت، پارس‌آنلاین و …) نشان‌دهنده میزبانی داخل ایران است.

روش سوم: Traceroute از داخل ایران

• اجرای دستور traceroute یا tracert از یک سیستم داخل کشور می‌تواند مسیر ارتباطی را نشان دهد.
• اگر مسیر به خارج از کشور نرود، احتمالاً سرور داخل ایران میزبانی می‌شود.

توصیه فنی مهم : در شرایط فعلی با توجه به قوانین و شرایط سرویس‌های حیاتی مانند API های ملی، درگاه پرداخت و … میزبانی سرویس‌های کسب و کارهای ایرانی برروی سرورهای داخل ایران به نوعی یک الزام محسوب می‌شود. در صورتی که قصد تهیه خدمات میزبانی وب داخل ایران را دارید، می‌توانید به جهت دریافت مشاوره رایگان و خرید با بخش فروش سرور.آی‌آر تماس بگیرید.

۲. تنظیم صحیح نیم‌سرورها (NameServer) دامنه

پس از اطمینان از محل سرور، گام بعدی مدیریت صحیح DNS و نیم‌سرورها است. نیم‌سرورهای نامناسب می‌توانند باعث شوند حتی با وجود سرور داخلی، وب‌سایت برای کاربران ایرانی در دسترس نباشد.

پیشنهادهای فنی تیم سرور.آی‌آر:

• در صورت امکان، نیم‌سرورها به زیرساخت‌های DNS داخل ایران اشاره کنند.
• یا از DNS Zoneهای پایدار و هوشمند جهانی مانند Cloudflare استفاده شود که توانایی مدیریت مسیرها و کش را دارند.

نگرانی درباره سئو و رنک گوگل

برخی مدیران وب‌سایت نگران این هستند که استفاده از DNS یا سرور داخل ایران، روی رتبه گوگل تأثیر منفی بگذارد. در صورتی که:

• ساختار سایت به‌درستی طراحی شده باشد و CDN، کش، و تنظیمات SEO به‌صورت اصولی انجام شده باشد هیچ افت رنکی اتفاق نخواهد افتاد.

توصیه فنی مهم :

همچنین از نظر قواعد سئو برای گوگل، علی‌رقم توضیح قبلی میزبانی سرور در خارج از ایران به جهت دیده شدن توسط گوگل در زمان‌های محدود شدن اینترنت داخل کشور الزام دیگری می‌باشد که در نهایت در صورتی که تمایل دارید وبسایت خدمات شما هم در دسترس کاربران ایرانی و هم در دسترس کرالرهای گوگل باشد بهترین راهکار استفاده همزمان از دو سرور داخل و خارج از ایران به صورت همزمان و تنظیمات و بهنیه سازی مورد نیاز برای این معماری می‌باشد. در صورتی که به دنبال راهکار دسترسی سایت از ایران و خارج در زمان محدودیت‌های اینترنتی ایران هستید برای دریافت مشاوره در این خصوص می‌توانید با واحد فروش سرور.آی‌آر تماس بگیرید.

۳. تنظیم DNS Resolver سرور برای مشاهده مقاصد ارتباطی داخلی

یکی از مشکلات رایج که کمتر به آن توجه می‌شود، DNS Resolver سرور است. حتی اگر سرور داخل ایران باشد، در صورتی که Resolver به DNS های خارجی اشاره کند، ممکن است نتواند برخی سرویس‌های داخلی را Resolve کند.

مثال کاربردی: اتصال به شاپرک

در نظر بگیرید که وب‌سایت یا سرویس شما برای مثال نیاز به اتصال به شبکه پرداخت شاپرک یا سایر سرویس‌های داخلی دارد برای اینکه وبسایت شما از سمت کاربر در بخش درگاه پرداخت به خوبی عمل کند باید موارد زیر به درستی عمل کنند.

۳.۱. Resolve شدن صحیح آدرس شاپرک یا درگاه پرداخت شما از سمت سرور وب‌سایت

راهکار پیشنهادی:

• استفاده از DNS Resolver های داخلی معتبر.
• افزودن دستی IP و دامنه مقصد در فایل تنظیمات سرور.

توصیه فنی سرور.آی‌آر: قبل از هرگونه بررسی پیچیده، حتماً DNS Resolver سرور را بررسی و اصلاح کنید؛ در بسیاری از موارد مشکل دقیقاً همین‌جاست.

۳.۱.۱. استفاده از DNS Resolver های معتبر داخلی

اگر به دنبال DNS Resolver های محبوب ایرانی هستید که پایداری مناسبی در اختیار خدمات شما قرار دهند، ما در ادامه لیستی از بهترین DNS Resolver را قرار داده‌ایم که با تنظیم درست و اصولی این DNS ها مشکلی در زمان قطع اینترنت بین‌الملل نخواهید داشت.

۳.۱.۲. افزودن دستی IP و دامنه مقصد در فایل تنظیمات سرور

در صورتی که:

• سرور داخل ایران است.
• نیم‌سرورها و DNS Resolver به‌درستی تنظیم شده‌اند.
• سرویس مقصد وابستگی خارجی ندارد.

اما همچنان مشکل دسترسی وجود دارد، می‌توان به‌عنوان راهکار نهایی و موقت، اطلاعات مقصد را به‌صورت دستی در فایل hosts اضافه کرد. در این فایل، نگاشت مستقیم IP به نام دامنه انجام می‌شود و سیستم بدون نیاز به DNS، مستقیماً به IP متصل می‌شود.

آموزش ویرایش فایل hosts در سیستم‌عامل‌های مختلف

ویندوز سرور

اجرای Notepad با دسترسی Administrator و مسیر زیر را باز کنید:

C:\Windows\System32\drivers\etc\hosts

در انتهای فایل، خط زیر را اضافه کنید:

 IP_ADDRESS domain.com

فایل را ذخیره کرده و سیستم یا سرویس مربوطه را مجدداً تست کنید. در نظر داشته باشید برای دریافت آی‌پی سایت یا خدمات مرجع کافیست با در ویندوز با فشردن دو کلید Win+R پنجره RUN رو باز کنید سپس دستور CMD را وارد کنید در نهایت با وارد کردن دستور زیر از سایت مقصد پینگ بگیرید و آی‌پی آدرس مورد نظر را بدست آورید.

 ping YOUR_DOMAIN 

لینوکس توزیع اوبونتو (Ubuntu)

ترمینال را باز کنید.

دستور زیر را وارد کنید:

sudo nano /etc/hosts

در انتهای فایل IP و دامنه مورد نظر را وارد کنید.

در نهایت فایل را ذخیر و ببندید.

لینوکس توزیع آلما لینوکس (AlmaLinux)

با کاربری که دسترسی sudo دارد به سرور وارد شوید.

ویرایش فایل زیر را در آدرس زیر می‌توانید انجام دهید: 

sudo vi /etc/hosts

آی‌پی و دامنه مورد نظر را اضافه کنید و تغییرات را ذخیره کنید.

نکته مهم: این روش معمولاً برای تست، شرایط اضطراری یا سرویس‌های خاص استفاده می‌شود و جایگزین راهکارهای اصولی DNS نیست.

۳.۲. Resolve شدن آدرس یا درگاه پرداخت شما در سیستم بازدید کننده نهایی وب‌سایت شما

این مرحله به این معناست که سیستم کاربر و ISP او بتوانند DNS های درگاه پرداخت شاپرک را شناسایی کنند، تا درگاه پرداخت سایت شما به‌درستی بارگذاری شود و کاربر بتواند خرید خود را تکمیل کند. برای آشنایی با راهکارهای دسترسی آسان‌تر کاربران ایرانی به وب‌سایت‌ها می‌توانید به این مقاله مراجعه کنید.

۴. تنظیم ساعت سرور بر اساس NTPهای داخلی (ایرانی)

ساعت سیستم‌عامل سرور یکی از پایه‌ای‌ترین اما در عین حال حساس‌ترین تنظیمات زیرساختی است. بسیاری از سرویس‌ها و مکانیزم‌های حیاتی سرور مستقیماً بر اساس ساعت سیستم عمل می‌کنند؛ از جمله اعتبارسنجی گواهینامه‌های SSL، بررسی لایسنس‌ها در کنترل‌پنل‌ها، اجرای تسک‌های زمان‌بندی‌شده (Cron Jobs) و حتی لاگ‌گیری و مانیتورینگ سرویس‌ها.

در شرایطی که دسترسی به اینترنت بین‌الملل در ایران با اختلال یا محدودیت مواجه است، سرور ممکن است نتواند به‌صورت پایدار با سرورهای NTP خارجی همگام‌سازی شود. این موضوع باعث می‌شود ساعت سیستم به‌روز نشود یا به مرور زمان دچار اختلاف گردد. اختلاف ساعت، حتی در حد چند دقیقه، می‌تواند منجر به بروز مشکلات جدی شود؛ از جمله:

نامعتبر شدن یا خطای گواهینامه‌های SSL.

اختلال در عملکرد لایسنس‌ها و کنترل‌پنل‌ها.

اجرا نشدن یا اجرای نادرست Cron Jobها.

بروز خطا در سرویس‌هایی که به زمان وابسته هستند.

برای جلوگیری از این مشکلات، توصیه می‌شود تنظیمات همگام‌سازی زمان (NTP) سرور به‌جای منابع خارجی، بر روی سرورهای NTP داخلی و در دسترس داخل کشور انجام شود. این کار باعث می‌شود حتی در زمان اختلال‌های ارتباطی بین‌المللی، ساعت سرور به‌صورت دقیق و پایدار به‌روزرسانی شده و عملکرد سرویس‌ها بدون وقفه ادامه پیدا کند.

آدرس‌های NTP سرویس ایرانی

ntp.day.ir

ntp.cloud.ir

ntp.time.ir

194.225.150.25

در ادامه نحوه ی تغییر به NTP سرور ایرانی را سیستم عامل های مختلف بررسی می‌کنیم.

ویندوز سرور (Windows Server)

تنظیم NTP روی سرور ایرانی:

CMD یا PowerShell رو Run as Administrator باز کنید و دستور زیر را در آن وارد کنید:

w32tm /config /manualpeerlist:"آدرس NTP سرور ایرانی" /syncfromflags:manual /reliable:YES /update 

ری‌استارت سرویس زمان

net stop w32time net start w32time

سینک دستی برای اطمینان

w32tm /resync

بررسی وضعیت

w32tm /query /status

در نتیجه در قسمت سورس باید منبع ایرانی را مشاهده کنید.

لینوکس Ubuntu (20.04 / 22.04 / 24.04)

استفاده از حالت استاندارد (Chrony – پیشنهاد اصلی):

نصب Chrony (در صورت نصب نبودن)

sudo apt update sudo apt install chrony -y

ویرایش تنظیمات

sudo nano /etc/chrony/chrony.conf

در نهایت آدرس NTP سرور ایرانی را جایگزین کنید.

ری‌استارت سرویس

sudo systemctl restart chrony

بررسی سینک بودن

chronyc tracking chronyc sources

لینوکس AlmaLinux (8 / 9)

نصب Chrony (معمولاً نصبه)

sudo dnf install chrony -y

ویرایش کانفیگ

sudo nano /etc/chrony.conf

فعال‌سازی و ری‌استارت

sudo systemctl enable chronyd sudo systemctl restart chronyd

بررسی وضعیت

chronyc tracking chronyc sources -v

در شرایط فعلی اینترنت کشور، حفظ دسترسی پایدار کاربران ایرانی نیازمند تصمیم‌های فنی درست و زیرساخت مناسب است. اگر سرور وب‌سایت شما در خارج از ایران قرار دارد و قصد انتقال آن به داخل کشور را دارید، یا نیاز به بررسی و بهینه‌سازی معماری سرور و DNS دارید، می‌توانید از کارشناسان فروش و فنی سرور.آی‌آر برای دریافت مشاوره و اجرای مطمئن این فرایند استفاده کنید.