AMP یا Accelerated Mobile Pages چیست؟
تصور کنید کاربری با اینترنت موبایل وارد یک وبسایت خبری میشود. صفحه اصلی سایت به‌سرعت باز میشود، اما برای نمایش یک مقاله باید چند ثانیه منتظر بماند؛ تصاویر دیر بارگذاری می‌شوند، تبلیغات ظاهر صفحه را جابه‌جا میکنند و اسکریپت‌های مختلف اجازه نمی‌دهند محتوای اصلی به‌موقع نمایش داده شود. این تجربه بهخصوص در اتصال‌های اینترنتی ضعیف‌تر، میتواند باعث شود کاربر پیش از خواندن مطلب، صفحه را ببندد.
AMP با هدف کاهش همین مشکلات به وجود آمد. این فناوری تلاش میکند با محدود کردن بعضی از قابلیتهای سنگین صفحات وب و مدیریت بهتر منابع، محتوای صفحات را سریع‌تر در اختیار کاربران قرار دهد.
AMP مخفف Accelerated Mobile Pages و به معنای «صفحات موبایلی سریع» است. این فناوری در ابتدا با مشارکت گوگل و با هدف بهبود تجربه مرور وب در تلفن‌های همراه توسعه پیدا کرد. AMP یک پروژه متنباز است که مجموعه‌ای از استانداردها و ابزارها را برای ساخت صفحات وب سبک و سریع در اختیار توسعه‌دهندگان قرار می‌دهد.
البته AMP فقط برای تلفن همراه نیست و صفحات ساخته‌شده با آن می‌توانند در نمایشگرهای دسکتاپ نیز به‌درستی نمایش داده شوند. تمرکز اصلی این فناوری، سرعت بارگذاری و دسترسی سریع‌تر به محتوای صفحه است؛ نه محدود کردن آن به یک نوع دستگاه.
AMP چگونه سرعت صفحات وب را افزایش می‌دهد؟
در یک صفحه وب معمولی، مرورگر باید بخش‌های مختلفی از جمله HTML، فایلهای CSS، کدهای JavaScript، تصاویر و منابع خارجی را دریافت و پردازش کند. اگر تعداد این منابع زیاد باشد یا بعضی از اسکریپت‌ها اجرای مرورگر را متوقف کنند، نمایش محتوای اصلی صفحه به تاخیر می‌افتد.
AMP برای کنترل این وضعیت، مجموعه‌ای از محدودیتها و قواعد مشخص دارد. توسعه‌دهنده نمی‌تواند هر کد و کتابخانه‌ای را بدون محدودیت در صفحه قرار دهد. در عوض، AMP روش‌های مشخصی برای نمایش محتوا، بارگذاری تصاویر و استفاده از قابلیتهای تعاملی ارائه میکند.
برای مثال، در یک صفحه معمولی ممکن است مرورگر برای اجرای یک اسکریپت تبلیغاتی یا دریافت یک فایل JavaScript منتظر بماند و در نتیجه نمایش محتوای اصلی عقب بیفتد. AMP با محدود کردن اجرای JavaScript و مدیریت نحوه بارگذاری منابع، تلاش میکند از ایجاد چنین تاخیری جلوگیری کند.
مهم‌ترین روش‌هایی که AMP برای بهبود سرعت استفاده میکند عبارت‌اند از:
مدیریت اجرای JavaScript: در AMP، اجرای JavaScript باید به شکلی مدیریت شود که مانع نمایش محتوای اصلی نشود. به همین دلیل، استفاده مستقیم و آزادانه از کدهای JavaScript سفارشی محدود شده و برای بسیاری از قابلیتها باید از کامپوننتهای مخصوص AMP استفاده کرد.
تعیین ابعاد منابع پیش از بارگذاری: اندازه تصاویر و سایر منابع باید تا حد امکان از قبل مشخص باشد. مرورگر با دانستن ابعاد این عناصر میتواند فضای مورد نیاز آن‌ها را پیش از بارگذاری در صفحه در نظر بگیرد. این کار از جابه‌جایی ناگهانی محتوا هنگام بارگذاری تصاویر جلوگیری میکند.
اولویت‌بندی منابع مهم: همه بخش‌های یک صفحه به یک اندازه اهمیت ندارند. تصویری که در ابتدای صفحه دیده میشود، معمولا باید زودتر از تصویری که در انتهای مقاله قرار دارد بارگذاری شود. AMP منابع را بر اساس موقعیت و اهمیت آن‌ها مدیریت میکند تا محتوای قابل مشاهده برای کاربر زودتر آماده شود.
کاهش درخواست‌های غیرضروری: محدودیتهای AMP به توسعه‌دهندگان کمک میکند از اضافه کردن اسکریپت‌ها و منابع غیرضروری خودداری کنند. در نتیجه، مرورگر برای نمایش محتوای صفحه با درخواست‌های کمتری روبه‌رو میشود.
این روش‌ها باعث می‌شوند AMP بتواند زمان نمایش محتوای اصلی را کاهش دهد. با این حال، سرعت نهایی صفحه همچنان به عواملی مانند کیفیت سرور، وضعیت شبکه، حجم محتوا و نحوه استفاده از کامپوننت‌ها بستگی دارد.
اجزای اصلی فناوری AMP
AMP فقط یک نسخه ساده‌شده از HTML نیست. این فناوری از چند بخش تشکیل شده که هرکدام وظیفه مشخصی در ساخت، نمایش و توزیع صفحات دارند.
AMP HTML
AMP HTML نسخهای توسعهیافته و محدودشده از HTML است. ساختار کلی آن به HTML معمولی شباهت دارد، اما برای رعایت استانداردهای AMP باید از قواعد مشخصی پیروی کند.
برای مثال، به جای استفاده مستقیم از تگ معمولی تصویر، باید از کامپوننت amp-img استفاده شود. این کامپوننت به AMP اجازه می‌دهد نحوه بارگذاری تصویر و فضای اختصاص‌یافته به آن را مدیریت کند.
همچنین بعضی از تگها و قابلیتهای HTML در AMP محدود شده‌اند یا باید با روش‌های جایگزین مورد تایید این فناوری استفاده شوند. هدف از این محدودیتها، کنترل بهتر رفتار صفحه و جلوگیری از اجرای کدهایی است که می‌توانند سرعت نمایش محتوا را کاهش دهند.
AMP Runtime
AMP Runtime بخشی از کد JavaScript است که در صفحات AMP اجرا میشود و وظیفه مدیریت اجزای مختلف صفحه را بر عهده دارد.
این بخش کامپوننتهای AMP را اجرا میکند، بارگذاری منابع را مدیریت میکند و مشخص میکند کدام عناصر صفحه در اولویت قرار بگیرند. برای مثال، وقتی صفحه‌ای شامل چند تصویر در بخش‌های مختلف است، AMP Runtime میتواند بارگذاری آن‌ها را بر اساس موقعیتشان در صفحه مدیریت کند.
به بیان ساده، AMP HTML ساختار صفحه را مشخص میکند و AMP Runtime مسئول مدیریت نحوه نمایش و بارگذاری اجزای آن است.
AMP Cache
یکی از قابلیتهای مهم اکوسیستم AMP، امکان استفاده از AMP Cache است. این سرویس مانند یک شبکه توزیع محتوا (CDN) عمل میکند و نسخههای معتبر صفحات AMP را دریافت و ذخیره میکند.
برای مثال، وقتی یک صفحه AMP توسط گوگل شناسایی و در Google AMP Cache ذخیره میشود، ممکن است کاربر آن را از زیرساخت کش گوگل دریافت کند؛ نه مستقیما از سرور اصلی وبسایت.
این موضوع میتواند زمان دریافت محتوا را کاهش دهد، بهخصوص زمانی که کاربر از فاصله جغرافیایی زیادی به سرور اصلی سایت دسترسی دارد. AMP Cache همچنین میتواند بعضی بهینه‌سازی‌ها را روی محتوا انجام دهد تا صفحه سریع‌تر نمایش داده شود.
البته استفاده از AMP Cache اجباری نیست. یک صفحه AMP معتبر میتواند مستقیما از سرور میزبان وبسایت نیز ارائه شود.
تفاوت صفحه AMP با صفحه معمولی چیست؟
مهم‌ترین تفاوت AMP و صفحات معمولی، میزان آزادی توسعه‌دهنده در طراحی و اجرای قابلیتهای مختلف است.
در یک صفحه HTML معمولی، توسعه‌دهنده میتواند از انواع کتابخانه‌های JavaScript، اسکریپت‌های تبلیغاتی، انیمیشن‌ها و ابزارهای تعاملی استفاده کند. البته این آزادی به معنای عملکرد بهتر نیست؛ استفاده بیش از حد از این منابع ممکن است سرعت سایت را کاهش دهد.
در مقابل، AMP برای حفظ عملکرد قابل پیش‌بینی، محدودیت‌هایی در ساختار صفحه و نحوه استفاده از منابع اعمال میکند. توسعه‌دهنده برای اضافه کردن قابلیت‌هایی مانند گالری تصاویر، ویدیو، تبلیغات یا محتوای تعاملی باید از کامپوننتهای سازگار با AMP استفاده کند.
برای روشن‌تر شدن تفاوت‌ها، میتوان این دو روش را از چند جنبه مقایسه کرد:
- کدنویسی: در صفحات معمولی محدودیت کمتری برای استفاده از HTML، CSS و JavaScript وجود دارد؛ اما صفحات AMP باید از استانداردهای مشخص این فناوری پیروی کنند.
- قابلیتهای تعاملی: ساخت قابلیتهای پیچیده در صفحات معمولی انعطاف‌پذیرتر است. در AMP باید از امکانات و کامپوننتهای سازگار با آن استفاده کرد.
- بارگذاری منابع: AMP مدیریت مشخص‌تری برای بارگذاری تصاویر، ویدیوها و سایر منابع دارد.
- سرعت: AMP با هدف بهبود عملکرد طراحی شده است، اما صرف استفاده از آن تضمین نمی‌کند که صفحه از تمام صفحات معمولی سریع‌تر باشد.
- نگهداری: اگر یک وبسایت هم نسخه معمولی و هم نسخه AMP داشته باشد، ممکن است مدیریت و به‌روزرسانی هر دو نسخه به کار بیشتری نیاز داشته باشد.
در مجموع، صفحات معمولی آزادی بیشتری در طراحی و توسعه دارند؛ در حالی که AMP تلاش میکند با محدود کردن برخی امکانات، عملکرد صفحه را قابل پیش‌بینی‌تر کند.
آیا AMP هنوز برای سئو مفید است؟
در سال‌های ابتدایی معرفی AMP، این فناوری بهخصوص برای وب‌سایت‌های خبری اهمیت زیادی پیدا کرد. یکی از دلایل اصلی آن، ارتباط AMP با بخش Top Stories در نتایج جست‌وجوی گوگل بود. در آن زمان، استفاده از AMP یکی از شرایط نمایش محتوا در این بخش محسوب می‌شد و بسیاری از ناشران برای دسترسی به این قابلیت، نسخه AMP صفحات خود را ایجاد کردند.
اما این وضعیت در سال ۲۰۲۱ تغییر کرد. گوگل اعلام کرد که دیگر استفاده از AMP برای حضور در بخش Top Stories الزامی نیست و صفحات معمولی نیز در صورت رعایت شرایط لازم می‌توانند در این بخش نمایش داده شوند.
امروزه گوگل صفحات AMP را مانند سایر صفحات وب بررسی و ایندکس میکند. بنابراین، AMP بهتنهایی یک عامل رتبهبندی در نتایج جست‌وجو نیست و نصب آن لزوما باعث افزایش رتبه سایت نمی‌شود.
این موضوع به معنای بی‌اهمیت بودن سرعت سایت برای سئو نیست. سرعت بارگذاری، پایداری صفحه و تجربه کاربر همچنان اهمیت دارند؛ اما برای بهبود این موارد الزاما به AMP نیازی نیست. معیارهایی مانند Core Web Vitals به صاحبان وبسایت کمک میکنند عملکرد صفحات را از نظر سرعت نمایش محتوای اصلی، تعامل‌پذیری و پایداری بصری بررسی کنند.
در نتیجه، اگر یک وبسایت با استفاده از روش‌های استاندارد توسعه وب بتواند سرعت و تجربه کاربری مناسبی ارائه دهد، صرفا برای بهبود سئو دلیلی برای استفاده از AMP وجود ندارد.
مزایا و محدودیتهای استفاده از AMP
AMP با هدف حل یک مشکل مشخص، یعنی کندی صفحات وب، توسعه پیدا کرده است. به همین دلیل، مزایای آن بیشتر در وب‌سایت‌هایی دیده میشود که محتوای متنی و خبری دارند و نیازمند نمایش سریع اطلاعات هستند.
از مهم‌ترین مزایای AMP میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- بهبود زمان نمایش محتوا: محدودیت در اجرای اسکریپت‌ها و مدیریت منابع میتواند باعث شود محتوای اصلی سریع‌تر در اختیار کاربر قرار بگیرد.
- عملکرد قابل پیش‌بینی‌تر: استانداردهای مشخص AMP احتمال استفاده از کدها و منابعی را که باعث کندی صفحه می‌شوند کاهش می‌دهند.
- امکان استفاده از AMP Cache: صفحات معتبر می‌توانند از طریق کش‌های AMP نیز در اختیار کاربران قرار بگیرند.
- سازگاری با انواع دستگاه‌ها: صفحات AMP می‌توانند با طراحی واکنش‌گرا در موبایل، تبلت و دسکتاپ نمایش داده شوند.
با وجود این مزایا، استفاده از AMP محدودیت‌هایی هم دارد:
محدودیت در طراحی و توسعه: هر قابلیت یا کتابخانه‌ای را نمی‌توان بدون تغییر در صفحه AMP قرار داد. این موضوع ممکن است توسعه امکانات اختصاصی و پیچیده را دشوارتر کند.
نیاز به نگهداری نسخههای جداگانه: اگر وبسایت برای هر صفحه یک نسخه معمولی و یک نسخه AMP داشته باشد، باید هر دو نسخه از نظر محتوا و عملکرد هماهنگ باقی بمانند. در غیر این صورت، ممکن است کاربران با نسخههای متفاوت یا اطلاعات قدیمی روبه‌رو شوند.
وابستگی به کامپوننتهای AMP: بعضی قابلیتها باید با کامپوننتهای مخصوص این فناوری ساخته شوند. در نتیجه، توسعه‌دهنده برای استفاده از امکانات خاص ممکن است به جای ابزارهای معمول خود، سراغ راهکارهای AMP برود.
نبود تضمین برای سرعت بیشتر: اگر سرور وبسایت کند باشد، تصاویر بهینه نشده باشند یا ساختار صفحه ایراد داشته باشد، استفاده از AMP بهتنهایی نمی‌تواند تمام مشکلات عملکردی را برطرف کند.
آیا استفاده از AMP برای وبسایتها ضروری است؟
پاسخ کوتاه این است: خیر. AMP یک فناوری اختیاری برای ساخت صفحات وب است و امروزه استفاده از آن برای داشتن یک وبسایت سریع یا کسب جایگاه مناسب در گوگل ضرورت ندارد.
این فناوری ممکن است همچنان برای بعضی ناشران و وب‌سایت‌های محتوایی مفید باشد؛ بهخصوص اگر ساختار صفحات آن‌ها ساده باشد و بخواهند با استفاده از استانداردهای AMP، نسخهای سبک و سریع از محتوای خود ارائه کنند.
اما برای وب‌سایت‌های فروشگاهی، سامانه‌های تحت وب و پروژه‌هایی که به تعاملات پیچیده، اسکریپت‌های اختصاصی و طراحی منعطف نیاز دارند، محدودیتهای AMP ممکن است بیشتر از مزایای آن باشد.
در بسیاری از پروژه‌های امروزی، میتوان بدون استفاده از AMP و با بهینهسازی اصولی وبسایت به عملکرد مناسبی رسید. کاهش حجم فایلهای CSS و JavaScript، فشرده‌سازی تصاویر، استفاده از کش، بارگذاری تنبل تصاویر و انتخاب زیرساخت میزبانی مناسب از جمله اقداماتی هستند که می‌توانند سرعت سایت را بهبود دهند.
در نهایت، انتخاب AMP باید بر اساس نیازهای فنی و نوع محتوای وبسایت انجام شود، نه صرفا به این دلیل که نام آن با سرعت بیشتر گره خورده است. یک وبسایت سریع، پیش از هر چیز به کدنویسی بهینه، مدیریت درست منابع و زیرساخت میزبانی مناسب نیاز دارد.
سوالات متداول
AMP مخفف Accelerated Mobile Pages است و یک فناوری متنباز برای ساخت صفحات وب سبک و سریع محسوب میشود. هدف آن کاهش زمان بارگذاری و بهبود تجربه کاربران، بهخصوص در دستگاههای موبایل است.
خیر. با وجود اینکه AMP با تمرکز بر بهبود تجربه مرور وب در موبایل توسعه پیدا کرد، صفحات ساخته‌شده با آن در نمایشگرهای دسکتاپ و تبلت نیز قابل نمایش هستند.
خیر. AMP بهتنهایی عامل رتبهبندی گوگل نیست. سرعت و تجربه کاربری اهمیت دارند، اما میتوان بدون استفاده از AMP و با بهینهسازی استاندارد صفحات به عملکرد مناسبی دست پیدا کرد.
AMP Cache سرویسی برای ذخیره و ارائه نسخههای معتبر صفحات AMP است. این سرویس میتواند با نگهداری صفحات در زیرساختهای توزیعشده، زمان دسترسی کاربران به محتوا را کاهش دهد.
AMP HTML نسخهای توسعهیافته از HTML با محدودیتها و استانداردهای مشخص است. در آن استفاده از بعضی تگها و قابلیتها محدود شده و برای امکاناتی مانند نمایش تصاویر و ویدیو باید از کامپوننتهای سازگار با AMP استفاده کرد.
الزامی نیست، اما در بسیاری از پیادهسازیهای قدیمی، وبسایتها برای صفحات معمولی و AMP آدرسهای جداگانه داشتند. این روش به نگهداری و هماهنگسازی دو نسخه از محتوا نیاز دارد.
AMP میتواند برای نمایش سریع صفحات محصولات و محتوای فروشگاه مفید باشد؛ اما محدودیتهای آن در توسعه قابلیتهای تعاملی و اختصاصی ممکن است برای فروشگاههای پیچیده مشکلساز شود.
خیر. AMP ابزارهایی برای مدیریت منابع و بهبود بارگذاری صفحات فراهم میکند، اما سرعت نهایی به عواملی مانند کیفیت کدنویسی، حجم محتوا، وضعیت شبکه و عملکرد سرور نیز وابسته است.
بله. گوگل همچنان صفحات AMP را بررسی و ایندکس میکند؛ اما استفاده از آن برای نمایش در بخش Top Stories الزامی نیست و مزیت رتبهبندی مستقیمی نیز ندارد.
این موضوع به نوع وبسایت بستگی دارد. برای بسیاری از سایتهای امروزی، بهینهسازی تصاویر، کاهش فایلهای اضافی، استفاده از کش و بهبود زیرساخت میزبانی راهکارهای منعطفتری هستند و بدون محدودیتهای AMP به بهبود سرعت کمک میکنند.
شما میتوانید دیدگاه خود را در مورد این مطلب با ما با اشتراک بگذارید.