فرمت کردن و ایجاد پارتیشن جدید در لینوکس

شناسایی زیرساخت درایوهای ذخیره سازی

پیش از شروع هرگونه تغییر در ساختار حافظه، باید به صورت دقیق بدانید که با کدام دستگاه سر و کار دارید. لینوکس برای هر قطعه سخت‌افزاری، یک فایل در دایرکتوری /dev ایجاد می‌کند. شناسایی اشتباه این فایل می‌تواند منجر به پاک شدن اطلاعات حیاتی شود.

تحلیل بلوک های حافظه با دستور lsblk

بهترین ابزار برای مشاهده وضعیت درایوها، دستور lsblk است. این ابزار به شما نشان می‌دهد که کدام درایو دارای پارتیشن است و کدام یک به صورت خام در سیستم باقی مانده است. این اولین قدم برای شروع عملیات فرمت کردن و ایجاد پارتیشن جدید در لینوکس محسوب می‌شود.

 lsblk -p -o NAME,SIZE,FSTYPE,MOUNTPOINT 

در خروجی این دستور، درایوهایی که فاقد FSTYPE هستند، کاندیدای اصلی برای پارتیشن‌بندی و فرمت محسوب می‌شوند.

متدهای تخصصی پارتیشن بندی در لینوکس

فرآیند تقسیم‌بندی یک درایو فیزیکی به بخش‌های منطقی، انعطاف‌پذیری سیستم را به شدت افزایش می‌دهد. شما می‌توانید با استفاده از جداول پارتیشن GPT که استاندارد مدرن لینوکس است، محدودیت‌های قدیمی MBR را از بین ببرید.

مدیریت جداول پارتیشن با fdisk

برای شروع عملیات پارتیشن بندی در لینوکس، ابزار fdisk به دلیل سادگی و قدرت بالا، انتخاب اول مدیران سیستم است. این ابزار به صورت تعاملی اجازه می‌دهد تا پارتیشن‌های مورد نیاز خود را تعریف کنید.

 sudo fdisk /dev/sdb 

پس از ورود به این محیط، با زدن کلید n می‌توانید یک پارتیشن جدید ایجاد نمایید. در نظر داشته باشید که اگر در حال کار روی سرورهای توزیع دبیان هستید، پارتیشن بندی اوبونتو معمولا شامل جدا کردن دایرکتوری‌های حساس مانند /var است تا امنیت داده‌ها تامین شود.

انتخاب فایل سیستم و فرمت کردن و ایجاد پارتیشن جدید در لینوکس

پس از اینکه ساختار پارتیشن‌ها مشخص شد، باید یک سیستم فایل (Filesystem) روی آن‌ها پیاده‌سازی کرد. این مرحله تعیین‌کننده نحوه ذخیره و بازیابی اطلاعات توسط سیستم عامل است.

پیاده سازی Ext4 و XFS بر اساس نیاز پروژه

برای اکثر سناریوها، سیستم فایل Ext4 به دلیل پایداری فوق‌العاده و قابلیت Journaling پیشنهاد می‌شود. اما اگر با فایل‌های بسیار حجیم در دیتابیس‌ها سر و کار دارید، XFS انتخاب هوشمندانه‌تری است. فرآیند فرمت کردن و ایجاد پارتیشن جدید در لینوکس با دستور mkfs انجام می‌شود:

 sudo mkfs.ext4 /dev/sdb1 

برای سیستم فایل XFS نیز می‌توانید از دستور زیر استفاده کنید:

 sudo mkfs.xfs /dev/sdb1 

مدیریت حافظه مجازی و بهینه سازی رم

در لینوکس، زمانی که فضای رم فیزیکی تکمیل می‌شود، سیستم به سراغ حافظه مجازی یا Swap می‌رود. مدیریت صحیح این بخش تاثیر مستقیمی بر جلوگیری از کرش کردن برنامه‌های سنگین دارد.

مراحل فنی ساخت و حذف swap file لینوکس

امروزه استفاده از فایل به جای پارتیشن ثابت برای Swap، به دلیل امکان تغییر سایز سریع، بسیار محبوب شده است. فرآیند ساخت و حذف swap file لینوکس شامل ایجاد یک فایل با حجم مشخص و معرفی آن به هسته سیستم است:

 sudo fallocate -l 4G /swapfile sudo chmod 600 /swapfile sudo mkswap /swapfile sudo swapon /swapfile 

اگر به هر دلیلی نیاز به آزادسازی فضا داشتید، می‌توانید ابتدا فایل را غیرفعال کرده و سپس آن را حذف کنید. این انعطاف‌پذیری یکی از مزایای مدیریت مدرن در لینوکس است.

نگهداری سیستم و مدیریت فایل ها در پارتیشن های جدید

پس از اینکه پارتیشن جدید خود را Mount کردید، باید بتوانید به صورت بهینه با آن تعامل داشته باشید. این تعامل شامل ایجاد دایرکتوری‌ها، تنظیم سطوح دسترسی و پاکسازی فایل‌های قدیمی است.

استفاده از ابزارهای خط فرمان برای مدیریت داده ها

برای شروع کار در پارتیشن جدید، ممکن است نیاز به ایجاد فایل‌های تست یا پیکربندی داشته باشید. دستور ساخت فایل در لینوکس که معمولا با touch شناخته می‌شود، ساده‌ترین راه برای این کار است:

 touch /mnt/storage/init_log.txt 

همچنین در زمان‌هایی که نیاز به آزاد کردن فضا دارید، پاک کردن فایل در لینوکس باید با دقت انجام شود. به یاد داشته باشید که در محیط خط فرمان، فایل‌های حذف شده به راحتی قابل بازیابی نیستند:

 rm -f /mnt/storage/temp_file.log 

ارتقای پایداری با بروزرسانی هسته و درایورها

عملکرد بهینه درایوهای ذخیره‌سازی، به خصوص مدل‌های NVMe، کاملا به نسخه کرنل سیستم عامل وابسته است. هر نسخه جدید شامل بهبودهایی در پروتکل‌های خواندن و نوشتن است.

راهنمای نحوه آپدیت کرنل اوبونتو

در سیستم‌های مبتنی بر اوبونتو، پایداری سیستم فایل شما با بروز بودن هسته تضمین می‌شود. آگاهی از نحوه آپدیت کرنل اوبونتو به شما کمک می‌کند تا از باگ‌های احتمالی در فایل سیستم‌های جدید مصون بمانید. این کار معمولا با بروزرسانی مخازن و ارتقای پکیج‌های پایه انجام می‌گیرد:

 sudo apt update sudo apt upgrade 

پس از ریبوت، سیستم با نسخه جدید بالا آمده و تمامی پارامترهای بهینه‌سازی دیسک فعال می‌شوند.

مدیریت پردازش های سنگین و زمان بر دیسک

برخی از عملیات‌ها مانند کپی کردن حجم عظیم داده بین دو درایو یا فرمت کردن پارتیشن‌های چند ترابایتی ممکن است زمان زیادی ببرد. در این حالت، نباید نشست ترمینال شما مسدود شود.

تکنیک های اجرای دستورات در پس‌زمینه لینوکس

با استفاده از شل لینوکس، می‌توانید به اجرای دستورات در پس‌زمینه لینوکس بپردازید. این کار به شما اجازه می‌دهد ترمینال را برای کارهای دیگر آزاد بگذارید در حالی که فرآیند فرمت کردن و ایجاد پارتیشن جدید در لینوکس در حال طی شدن است:

 cp -r /data/source /mnt/new_disk/ & 

اضافه کردن علامت آمپرسند در انتهای دستور، آن را به لایه‌های زیرین پردازشی منتقل می‌کند.

پیکربندی دائمی و اتصال درایو در زمان بوت

اگر می‌خواهید درایو جدید شما پس از ریبوت ناپدید نشود، باید اطلاعات آن را در فایل /etc/fstab وارد کنید. توصیه می‌شود همیشه از UUID استفاده کنید، زیرا نام‌هایی مانند /dev/sdb1 ممکن است پس از تغییر سخت‌افزاری عوض شوند.

 blkid /dev/sdb1 

پس از دریافت UUID، آن را با تنظیمات مناسب (مانند noatime برای افزایش عمر درایوهای SSD) در فایل تنظیمات سیستم قرار دهید. با رعایت این نکات، فرآیند فرمت کردن و ایجاد پارتیشن جدید در لینوکس به صورت کاملا حرفه‌ای و ایمن به پایان می‌رسد.

مدیریت دیسک در لینوکس یک فرآیند حساس است که نیاز به تکرار و تجربه دارد. همیشه پیش از اعمال تغییرات روی جدول پارتیشن، از وجود نسخه پشتیبان مطمین شوید.