چگونه iLO را بدون قطعی روی سرور ویندوزی تنظیم کنیم؟

مدیریت سرورهای فیزیکی معمولا به دسترسی مستقیم به کنسول یا حضور در محل دیتاسنتر نیاز ندارد. فناوری HPE Integrated Lights-Out یا iLO به مدیر سرور اجازه می‌دهد بسیاری از عملیات مدیریتی را از طریق یک رابط مستقل انجام دهد؛ از مشاهده وضعیت سخت‌افزار و دسترسی به کنسول گرفته تا مدیریت روشن و خاموش کردن سرور.

اما گاهی سرور در حال اجرای یک سرویس مهم است و امکان ری‌استارت یا خاموش کردن آن وجود ندارد. در چنین شرایطی، اگر هدف تنظیم یا تغییر پیکربندی iLO باشد، می‌توان از داخل ویندوز و با استفاده از ابزار HPONCFG این کار را انجام داد. HPE این ابزار را برای پیکربندی iLO از داخل سیستم‌عامل ارائه کرده است و استفاده از آن برای تنظیمات پشتیبانی‌شده، نیازی به ری‌استارت سیستم‌عامل ندارد.

البته «بدون قطعی» به این معنی نیست که تمام تغییرات iLO را می‌توان بدون هیچ وقفه‌ای انجام داد. بعضی تنظیمات ممکن است خود iLO را ری‌استارت کنند یا برای اعمال آن‌ها به UEFI و راه‌اندازی مجدد سرور نیاز باشد. بنابراین باید بین قطع شدن سرویس ویندوز و ری‌استارت شدن کنترلر iLO تفاوت قائل شد.

iLO چیست و چرا از داخل ویندوز تنظیم می‌شود؟

iLO یک کنترلر مدیریتی مستقل در سرورهای HPE ProLiant است که جدا از سیستم‌عامل اصلی سرور فعالیت می‌کند. به همین دلیل بسیاری از قابلیت‌های مدیریتی iLO حتی به سیستم‌عامل نصب‌شده روی سرور وابسته نیستند. HPE نیز معماری iLO را به‌گونه‌ای طراحی کرده که بخش زیادی از قابلیت‌های آن مستقل از سیستم‌عامل در دسترس باشد.

برای مثال، مدیر سرور می‌تواند از طریق iLO وضعیت سخت‌افزار را بررسی کند، به کنسول راه دور دسترسی داشته باشد یا در صورت داشتن دسترسی لازم، عملیات Power Cycle و Reset را انجام دهد. البته این قابلیت‌ها با تنظیم iLO تفاوت دارند و استفاده نادرست از گزینه‌های مدیریت توان می‌تواند باعث قطع سرویس سرور شود.

در حالت عادی، تنظیمات iLO را می‌توان از رابط وب خود iLO یا ابزارهای داخلی سرور انجام داد. اما زمانی که سرور روشن است و ویندوز در حال ارائه سرویس است، HPONCFG امکان انجام بخشی از این تنظیمات را مستقیما از داخل سیستم‌عامل فراهم می‌کند.

HPONCFG چیست؟

HPONCFG یک ابزار خط فرمان HPE برای پیکربندی iLO است که می‌تواند از داخل سیستم‌عامل اجرا شود. در ویندوز، این ابزار از طریق Command Prompt قابل اجرا است و امکان دریافت، مشاهده و اعمال تنظیمات iLO را فراهم می‌کند.

مزیت اصلی HPONCFG در چنین سناریویی این است که برای اعمال تنظیمات پشتیبانی‌شده، نیازی به ورود به محیط UEFI یا ری‌استارت سیستم‌عامل ندارید. در نتیجه، می‌توان در حالی که سرور اختصاصی ویندوزی در حال اجرای سرویس‌های خود است، تنظیمات مشخصی از iLO را تغییر داد.

البته باید توجه داشت که HPONCFG به درایور ارتباطی iLO نیاز دارد. در نسخه‌های جدید iLO، HPE برای ویندوز درایور iLO Channel Interface Driver را ارائه می‌کند که ابزارهایی مانند HPONCFG از طریق آن با iLO ارتباط برقرار می‌کنند.

پیش از تنظیم iLO چه چیزهایی لازم است؟

قبل از اجرای HPONCFG باید مطمئن شوید که سرور از iLO پشتیبانی می‌کند و درایور لازم برای ارتباط ابزار با iLO روی ویندوز نصب شده است. نسخه HPONCFG نیز باید با نسل iLO و سرور مورد استفاده سازگار باشد.

همچنین بهتر است پیش از اعمال هر تغییری، از پیکربندی فعلی iLO یک خروجی تهیه کنید. این کار در صورت بروز مشکل یا نیاز به بازگرداندن تنظیمات قبلی، کار را ساده‌تر می‌کند.

برای مشاهده نسخه و وضعیت ابزار می‌توان Command Prompt را با دسترسی Administrator باز کرد و دستور زیر را اجرا کرد:

hponcfg /help

HPONCFG در صورتی که بدون پارامتر اجرا شود نیز اطلاعات مربوط به نحوه استفاده از گزینه‌های آن را نمایش می‌دهد. HPE پارامترهایی برای دریافت تنظیمات، اعمال فایل پیکربندی، ثبت Log و ری‌استارت خود iLO در نظر گرفته است.

گرفتن نسخه پشتیبان از تنظیمات iLO

قبل از تغییر تنظیمات، بهتر است پیکربندی فعلی را در یک فایل ذخیره کنید. HPONCFG امکان خروجی گرفتن از تنظیمات iLO را در اختیار مدیر قرار می‌دهد.

برای نمونه:

hponcfg /w ilo-config.xml

برای دریافت پیکربندی کامل می‌توان از گزینه /a نیز استفاده کرد:

hponcfg /a /w ilo-config.xml

HPE در مستندات HPONCFG، گزینه /w را برای نوشتن پیکربندی دریافت‌شده از iLO در فایل و گزینه /a را برای دریافت پیکربندی کامل معرفی کرده است.

نگهداری این فایل اهمیت زیادی دارد، زیرا اطلاعات مدیریتی iLO می‌تواند حساس باشد. فایل پیکربندی را نباید در محل عمومی یا مسیری قرار داد که کاربران غیرمجاز به آن دسترسی داشته باشند.

تغییر تنظیمات iLO بدون ری‌استارت ویندوز

HPONCFG می‌تواند یک فایل XML حاوی تنظیمات را دریافت و آن را روی iLO اعمال کند. در نتیجه، می‌توان تنظیمات موردنظر را آماده کرد و سپس از طریق خط فرمان به iLO منتقل کرد.

ساختار کلی اجرای فایل تنظیمات به این شکل است:

hponcfg /f ilo-config.xml

HPE برای HPONCFG از ساختار XML مبتنی بر RIBCL استفاده می‌کند و می‌توان تنظیمات مختلف iLO را از طریق این فایل‌ها اعمال کرد.

نکته مهم این است که محتوای فایل XML باید دقیقا با نسخه iLO و تنظیم موردنظر سازگار باشد. بنابراین نباید یک فایل پیکربندی مربوط به مدل یا نسل دیگری از سرور را بدون بررسی روی سرور جدید اجرا کرد.

چه تنظیماتی را می‌توان بدون قطعی انجام داد؟

قابلیت‌های قابل تنظیم به نسل iLO، Firmware و نوع تنظیم بستگی دارند، اما HPONCFG برای تغییر بسیاری از تنظیمات مدیریتی iLO طراحی شده است. برای مثال، مدیریت کاربران، برخی تنظیمات شبکه و سایر گزینه‌هایی که از طریق رابط iLO در دسترس هستند، می‌توانند از طریق ابزارهای خط فرمان نیز مدیریت شوند.

در اینجا منظور از «بدون قطعی» این است که Windows Server برای انجام عملیات تنظیم iLO متوقف نمی‌شود. خود iLO ممکن است در بعضی تغییرات برای اعمال تنظیمات ری‌استارت شود. این ری‌استارت با راه‌اندازی مجدد سرور اصلی تفاوت دارد.

برای مثال، اگر تغییر موردنظر باعث Reset شدن کنترلر iLO شود، دسترسی مدیریتی به iLO ممکن است برای مدت کوتاهی قطع شود؛ اما این اتفاق به معنی خاموش شدن سرور یا توقف سرویس‌های ویندوز نیست.

آیا تغییر IP آدرس iLO بدون خاموش کردن سرور ممکن است؟

در بسیاری از سناریوها می‌توان تنظیمات شبکه iLO را از طریق HPONCFG انجام داد و نیازی به خاموش کردن یا ری‌استارت کردن Windows Server نداشت. با این حال، هنگام تغییر IP باید در نظر داشته باشید که پس از اعمال تنظیمات، اتصال فعلی شما به iLO ممکن است قطع شود و باید با آدرس جدید دوباره به رابط مدیریتی متصل شوید.

در مقابل، اگر تنظیم شبکه را از طریق iLO Configuration Utility داخل UEFI انجام دهید، مسیر کار متفاوت است. برای نمونه، HPE در مستندات iLO 5 برای تنظیم یک IP ثابت از طریق این محیط، ورود به System Utilities و راه‌اندازی مجدد سرور را در فرایند کار قرار داده است. پس اگر هدف اصلی جلوگیری از قطعی سرویس است، استفاده از روش مناسب داخل سیستم‌عامل اهمیت دارد.

تفاوت تنظیم iLO از داخل ویندوز و UEFI چیست؟

دو روش اصلی برای مدیریت تنظیمات iLO وجود دارد. روش اول استفاده از رابط وب iLO یا ابزارهای نرم‌افزاری مانند HPONCFG است که برای سرور روشن و در حال کار مناسب‌تر است. روش دوم استفاده از محیط UEFI و ابزار iLO Configuration Utility است که هنگام راه‌اندازی سرور در دسترس قرار می‌گیرد.

مزیت روش اول این است که برای بسیاری از تنظیمات نیازی به توقف سیستم‌عامل ندارید. در مقابل، محیط UEFI می‌تواند برای تنظیمات خاصی که از داخل سیستم‌عامل یا HPONCFG در دسترس نیستند ضروری باشد.

بنابراین نمی‌توان گفت یکی از این دو روش همیشه بهتر است. انتخاب روش به نوع تنظیم و شرایط سرور بستگی دارد. اگر سرور در حال ارائه یک سرویس حساس است، ابتدا باید بررسی شود که تغییر موردنظر از طریق HPONCFG قابل انجام هست یا خیر.

هنگام تنظیم iLO بدون قطعی به چه نکاتی توجه کنیم؟

مهم‌ترین نکته این است که بدون قطعی بودن تنظیمات را با بدون ریسک بودن آن‌ها اشتباه نگیریم. حتی اگر Windows Server ری‌استارت نشود، تغییر اشتباه در تنظیمات شبکه یا دسترسی iLO می‌تواند دسترسی مدیریتی شما را از بین ببرد.

قبل از اعمال تغییرات، از تنظیمات فعلی خروجی بگیرید و مقادیر جدید IP، Subnet Mask، Gateway و سایر پارامترها را دوباره بررسی کنید. اگر قرار است IP آدرس iLO تغییر کند، مطمئن شوید آدرس جدید با شبکه مدیریتی سرور سازگار است و تداخل IP ندارد.

همچنین بهتر است تغییرات حساس را در زمانی انجام دهید که در صورت از دست رفتن دسترسی به iLO، امکان دسترسی مستقیم یا دسترسی جایگزین به سرور وجود داشته باشد.

از طرف دیگر، نباید برای تغییرات ساده سراغ ری‌استارت سرور رفت؛ اما اگر HPE برای یک تنظیم خاص ورود به UEFI یا راه‌اندازی مجدد را ضروری کرده باشد، نباید با روش‌های غیرمجاز تلاش کرد این محدودیت را دور زد.

اگر iLO بعد از تغییر تنظیمات در دسترس نبود چه کنیم؟

اگر بعد از تغییر تنظیمات، اتصال به iLO قطع شد، ابتدا باید بررسی کنید که آیا فقط آدرس شبکه تغییر کرده یا خود iLO نیاز به Reset پیدا کرده است. در صورت تغییر IP، اتصال به آدرس قبلی طبیعی است که دیگر برقرار نشود.

اگر به Windows Server دسترسی دارید، می‌توان وضعیت iLO را از طریق HPONCFG بررسی کرد. همچنین در صورت نیاز می‌توان از گزینه‌های مربوط به دریافت اطلاعات یا تنظیمات iLO استفاده کرد. HPE برای HPONCFG گزینه‌هایی مانند دریافت اطلاعات Host و ری‌استارت خود iLO را نیز در نظر گرفته است.

در چنین شرایطی بهتر است از Reset کردن تنظیمات کارخانه‌ای خودداری کنید، مگر اینکه دقیقا بدانید این کار چه اثری روی پیکربندی فعلی دارد. بازگرداندن iLO به تنظیمات کارخانه می‌تواند دسترسی شبکه و سایر تنظیمات مدیریتی را تغییر دهد.

تنظیم iLO بدون قطعی چه زمانی بهترین انتخاب است؟

زمانی که سرور ویندوزی در حال اجرای سرویس‌های مهم است و امکان Restart یا Shutdown وجود ندارد، HPONCFG می‌تواند راهکار مناسبی برای انجام تنظیمات پشتیبانی‌شده iLO باشد. این روش به مدیر اجازه می‌دهد بسیاری از عملیات مدیریتی را از داخل سیستم‌عامل انجام دهد، بدون اینکه Windows Server برای ورود به محیط UEFI متوقف شود.

با این حال، قبل از اجرای هر تغییر باید مشخص شود که تنظیم موردنظر از طریق HPONCFG قابل اعمال است و آیا اعمال آن باعث Reset شدن خود iLO می‌شود یا خیر. در برخی موارد، ورود به UEFI همچنان تنها روش مناسب است و برای انجام آن باید زمان مناسب برای ریستارت سرور در نظر گرفته شود.

در نهایت، iLO دقیقا برای مدیریت سرور در شرایطی ساخته شده است که دسترسی مستقیم به سخت‌افزار همیشه امکان‌پذیر نیست. استفاده درست از ابزارهایی مانند HPONCFG نیز این مزیت را بیشتر می‌کند و اجازه می‌دهد بسیاری از تنظیمات مدیریتی بدون توقف سرویس‌های در حال اجرا انجام شوند.

مدیریت iLO بدون توقف سرویس‌های سرور

تنظیم iLO روی یک سرور ویندوزی لزوما به معنی خاموش کردن یا ری‌استارت کردن سرور نیست. در سرورهای HPE ProLiant، HPONCFG امکان مدیریت و پیکربندی بسیاری از قابلیت‌های iLO را از داخل Windows Server فراهم می‌کند و برای تنظیمات پشتیبانی‌شده نیازی به Restart سیستم‌عامل ندارد.

با این حال، باید میان ریستارت شدن iLO و ریستارت شدن خود سرور تفاوت قائل شد. برخی تغییرات ممکن است ارتباط مدیریتی iLO را برای مدت کوتاهی قطع کنند، در حالی که سیستم‌عامل و سرویس‌های روی سرور همچنان به فعالیت خود ادامه می‌دهند. برای تنظیمات خاص نیز ممکن است همچنان نیاز به UEFI و راه‌اندازی مجدد سرور وجود داشته باشد.

بنابراین اگر هدف، پیکربندی iLO در یک سرور فعال و بدون ایجاد قطعی در سرویس‌های ویندوز است، ابتدا باید قابلیت موردنظر را بررسی و در صورت امکان از HPONCFG استفاده کرد. گرفتن نسخه پشتیبان از تنظیمات قبل از تغییر نیز می‌تواند ریسک از دست رفتن پیکربندی را کاهش دهد.